LỜI GIỚI THIỆU
ĐIỀU GÌ LÀM NÊN SỰ THÀNH CÔNG CỦA MỘT STARTUP? Liệu đó có phải là sự may mắn ngẫu nhiên? Làm việc chăm chỉ? Hay có một công thức chiến thắng nào đó?
Đây là những câu hỏi mà tôi đã tìm kiếm câu trả lời trong suốt hơn ba mươi năm làm một doanh nhân nối tiếp.
Vào năm 2012, tôi đi trượt tuyết, và mặc dù tôi rất muốn kể cho bạn những câu chuyện về việc tôi chinh phục các sườn núi tuyết, sự thật là tôi đã bị ngọn núi “hạ gục”, và tôi kết thúc chuyến đi với một cái chân gãy. Ca phẫu thuật kéo dài tám giờ đã giúp các bác sĩ lắp ráp lại xương chân cho tôi. Đương nhiên, điều này làm cho chuyến đi trở nên đáng nhớ theo cách tồi tệ nhất có thể.
Vài tháng sau, khi tôi vẫn đang bó bột và dưỡng thương, tôi nhận được một cuộc gọi từ người huấn luyện CEO của mình, Patrick Thean: “Colin, tôi muốn bạn đến MIT để nói chuyện tại chương trình thạc sĩ khởi nghiệp. Tôi muốn bạn chia sẻ với họ chính xác những gì bạn đang làm để thành công hết lần này đến lần khác.”
Ban đầu, tôi cảm thấy rất vinh dự với lời mời này. Sau cùng, Patrick là người mà tôi rất ngưỡng mộ, và vào thời điểm đó, ông cũng là đối tác với Verne Harnish, tác giả của những cuốn sách nổi tiếng Mastering the Rockefeller Habits và Scaling Up. Nhưng tôi hiểu lý do tại sao ông ấy lại yêu cầu tôi. Tính đến thời điểm đó, tôi đã khởi nghiệp, mở rộng và bán nhiều doanh nghiệp thành công: Internet Direct Canada, Tucows Interactive, Hostopia, .CLUB, và GeeksForLess là một vài trong số các thành công đó.
Nhưng điều thú vị nhất với tôi về lời mời này là nó cho tôi cơ hội suy ngẫm kỹ về câu hỏi của ông ấy: “Chính xác điều gì tôi đã làm đúng hết lần này đến lần khác?” Việc trả lời câu hỏi này buộc tôi phải phân tích các mô hình thành công của mình để xem liệu có một công thức nào có thể áp dụng lại cho các doanh nhân khác không. Liệu có phải đó là một công thức có thể lặp lại được không?
Vì vậy, tôi đã đồng ý thực hiện bài nói chuyện tại MIT trước khi có cơ hội suy nghĩ kỹ về việc mình đồng ý làm gì. Xét cho cùng, chương trình thạc sĩ khởi nghiệp tại MIT là một trong những chương trình chọn lọc nhất trên thế giới, chỉ chấp nhận 60 doanh nhân mỗi năm, và một trong những tiêu chí để được nhận vào là bạn phải đang điều hành một công ty có doanh thu hàng năm ít nhất 1 triệu USD. Đây là những doanh nhân hàng đầu, những người mà tôi ngưỡng mộ—và tôi đã đồng ý dạy họ điều gì?
Tôi không phải là người hay rút lui khỏi những cam kết của mình, vì vậy tôi bay đến MIT, và tôi chắc chắn là một cảnh tượng đáng chú ý khi tôi bước vào giảng đường với cặp nạng, mồ hôi nhễ nhại và lo lắng, bắt đầu chia sẻ câu chuyện của mình và những gì tôi đã học được trên con đường khởi nghiệp. Và tôi không chỉ tập trung vào những thành công. Đã có rất nhiều thất bại nữa.
Điều đầu tiên mà tôi phát hiện ra trong quá trình phân tích của mình là ở mỗi doanh nghiệp tôi tham gia, luôn có một làn sóng mới, một sự thay đổi vĩ mô hoặc một bước chuyển đổi mô hình cho phép doanh nghiệp đó giải quyết một vấn đề cụ thể thay vì chỉ đơn giản sao chép những gì người khác đã làm. Thứ hai, tôi nhận ra rằng tôi luôn tự hỏi bản thân: “Làm thế nào để tôi có thể bảo vệ công ty này? Làm thế nào tôi có thể tạo ra một hàng rào bảo vệ xung quanh nó?” Và thứ ba, tất cả những ý tưởng thành công của tôi đều có thể mở rộng quy mô.
Nhưng liệu đó có chỉ là sự may mắn của tôi?
Trong khi tìm cách giải mã điều này, tôi bắt đầu trò chuyện với những doanh nhân nối tiếp khác để xem liệu họ có nhận thấy các mô hình tương tự trong thành công của mình hay không. Thông qua Startup Club trên Clubhouse, tôi cũng học được từ các thành viên của chúng tôi và khám phá ra những yếu tố mới cần thêm vào công thức—những điều mà trước đây tôi chưa từng nhận ra hay trải nghiệm.
Trong hành trình trở thành doanh nhân nối tiếp, bạn sẽ cần những người khác xung quanh để tư vấn, dù là kiểm chứng ý tưởng, xin lời khuyên pháp lý hay tài chính, hoặc đàm phán việc bán công ty của mình. Cuốn sách này là một hướng dẫn nhằm chỉ đường cho bạn trên hành trình khởi nghiệp độc đáo của mình và giúp bạn trả lời các câu hỏi bạn sẽ gặp phải.
Nói vậy không có nghĩa là tôi ở đây để tuyên bố, “Tôi có tất cả các câu trả lời” hay “Tôi là chuyên gia về mọi thứ trong cuốn sách này”; thay vào đó, tôi muốn chia sẻ những gì tôi đã trải nghiệm trong cuộc đời khi bắt đầu, mở rộng, thoái vốn và lặp lại—cả đúng và sai. Tôi không chỉ chia sẻ những trải nghiệm của mình mà còn cả những gì tôi đã học được từ hàng chục doanh nhân nối tiếp và chuyên gia mà chúng tôi đã phỏng vấn trong hàng trăm cuộc trò chuyện tại Startup Club, hy vọng rằng nó sẽ giúp bạn và các doanh nhân khác tìm thấy và tăng tốc thành công của mình—với ít sai lầm hơn trên con đường đó.
Trước khi đi sâu hơn, sẽ rất hữu ích nếu giải thích cách cuốn sách này được tổ chức và những gì bạn có thể mong đợi. Trước hết, nó được chia thành bốn phần chính mà tôi coi là bốn giai đoạn thiết yếu của doanh nhân. Ở một khía cạnh nào đó, bạn có thể coi đây là bốn cuốn sách nhỏ được gộp lại với nhau:
START (KHỞI ĐẦU)
Mọi doanh nghiệp bắt đầu bằng một ý tưởng. Sau đó, bạn phải bắt đầu xây dựng một doanh nghiệp xung quanh ý tưởng đó, bao gồm việc tập hợp một đội ngũ thành công và đưa ý tưởng ra thị trường. Rõ ràng, đây là nền tảng cho tất cả các giai đoạn kinh doanh khác, vì sẽ không có gì xảy ra nếu bạn không bắt đầu startup của mình ngay từ đầu. Giống như việc dùng hai hòn đá đập vào nhau để tạo ra tia lửa. Bạn đã bao giờ thử làm chưa? Không dễ đâu!
SCALE (MỞ RỘNG)
Thành công thường phụ thuộc vào việc bạn có thể mở rộng doanh nghiệp hay không. Phát triển doanh nghiệp của bạn—hay còn gọi là “mở rộng bằng số không”—nghĩa là thêm những con số không vào doanh thu và lợi nhuận của bạn. Đây sẽ là phần dài nhất của cuốn sách, vì chúng ta sẽ xác định và tận dụng những gì làm bạn khác biệt, sau đó theo dõi các cột mốc, chỉ số hiệu suất chính và mục tiêu để đo lường và thúc đẩy kết quả. Ở giai đoạn này, tất cả là về việc “tưới xăng vào lửa”. Bạn đã thử chưa? Điều này khá dễ đấy!
EXIT (THOÁI VỐN)
Khi bạn đã mở rộng doanh nghiệp thành công, bạn sẽ thu hút sự quan tâm của những người mua tiềm năng. Biết khi nào nên bán, mở rộng nỗ lực để đạt được mức định giá tối đa và điều hướng quá trình đàm phán đều là những kỹ năng phức tạp nhưng thiết yếu đối với một doanh nhân. Ngoài ra, bạn sẽ làm gì khi buộc phải thoái vốn mà không mong muốn? Khi mọi thứ sụp đổ, bạn sẽ xử lý như thế nào? Dù thế nào, một ngày nào đó bạn cũng sẽ đối mặt với việc thoái vốn.
REPEAT (LẶP LẠI)
Sau khi trải qua một số lần thoái vốn, dù là đầy thách thức hay vô cùng thành công, đây có lẽ là phần yêu thích của tôi trong hành trình này, và đó là giai đoạn bạn có cơ hội định hình mình như một doanh nhân nối tiếp. Tìm kiếm dự án kinh doanh tiếp theo và mang theo những bài học kinh nghiệm, tài sản từ trước đó là điều cần thiết để có thể tiếp tục lặp lại. Ngay cả khi bạn chưa ở giai đoạn này, bạn cũng có thể học được nhiều bài học từ những doanh nhân nối tiếp mà có thể áp dụng vào startup của bạn ngay hôm nay.
Mặc dù mỗi doanh nghiệp đều độc đáo, tôi mong muốn hướng dẫn bạn qua từng giai đoạn từ Khởi đầu, Mở rộng, Thoái vốn, và Lặp lại để cung cấp cho bạn những mẹo hữu ích và những bài học lớn—hay còn gọi là “Những viên ngọc vàng”—trên suốt chặng đường.
